Onze wijnboeren

Midden in de groene heuvels van Conegliano, in het hart van de beroemde Prosecco-streek, ligt Ca’ Vittoria. Hier draait alles om één van de bekendste wijnen van Italië: Prosecco. Maar dan wel Prosecco zoals die volgens Ca’ Vittoria bedoeld is. Afkomstig uit de heuvels van Conegliano Valdobbiadene, gemaakt van zorgvuldig geselecteerde druiven en met veel aandacht voor het karakter van de streek. Het wijnhuis specialiseert zich dan ook in Prosecco Superiore DOCG en heeft zijn wijngaarden rondom het domein in Conegliano liggen.

Die ligging is belangrijk voor het verhaal van Ca’ Vittoria. De heuvels tussen Conegliano en Valdobbiadene vormen een bijzonder landschap van steile wijngaarden, kleine dorpen en stukken bos. Wijnbouw is hier al generaties lang onlosmakelijk verbonden met het landschap. De samenwerking tussen mens en natuur heeft de streek zo gevormd dat de Prosecco-heuvels van Conegliano en Valdobbiadene tegenwoordig op de UNESCO Werelderfgoedlijst staan. Voor Ca’ Vittoria vormt die omgeving de basis van hun manier van werken en hun sterke verbondenheid met het gebied.

In de wijngaarden staat voornamelijk Glera, dé druif achter Prosecco. De wijnstokken groeien hier op kalkrijke en morenegronden. Door de soms behoorlijk steile hellingen is werken met grote machines lang niet overal mogelijk. Wanneer in september de oogst begint, worden de druiven daarom met de hand geplukt. Ca’ Vittoria spreekt zelf over een ‘heroic harvest’: een intensieve manier van oogsten die kenmerkend is voor de heuvelachtige wijngaarden van dit gebied.

Ook de plek waar de wijnen worden gemaakt past mooi bij het karakter van Ca’ Vittoria en de samenwerking tussen mens en natuur. De wijnkelder is deels uitgehouden in de heuvel, waardoor de omliggende aarde de ruimtes op natuurlijke wijze koel houdt. Samen met het oude landhuis, de binnenplaats en de omliggende wijngaarden vormt de kelder het hart van het domein. Het is een plek waar wijnbouw en het landschap letterlijk in elkaar overlopen. Bezoekers kunnen er tussen de wijngaarden verblijven en de verschillende Prosecco’s proeven, met uitzicht over de heuvels van Conegliano.

Ca’ Vittoria maakt verschillende stijlen Prosecco en laat met de drie wijnen uit onze selectie mooi zien hoeveel verschil er binnen Prosecco kan bestaan. Van de licht sprankelende en toegankelijke Primo Fiore Frizzante DOCG tot de frisse en droge Costa dei Peschi Prosecco Superiore DOCG Brut en de fruitige Adri Prosecco Superiore DOCG Brut Rosé: iedere wijn krijgt zijn eigen karakter, terwijl de herkomst uit de heuvels van Conegliano Valdobbiadene steeds centraal blijft staan.

Dat is uiteindelijk waar Ca’ Vittoria voor staat: Prosecco niet simpelweg als feestelijke bubbel, maar als wijn die verbonden is met zijn herkomst. Met handwerk in de steile wijngaarden, aandacht in de kelder en vooral een sterke band met de heuvels van Conegliano Valdobbiadene. Een gebied waar Prosecco al tientallen jaren wordt gemaakt en waar Ca’ Vittoria die traditie op een eigen manier voortzet.

Cascina Luisin is een traditioneel familiebedrijf in Barbaresco, Piemonte, opgericht in 1913 door Luigi Minuto. Wat begon als een klein wijndomein is uitgegroeid tot een gerespecteerde producent van Barbaresco-wijnen. Naast Barbaresco heeft Cascina Luisin zich ook ontwikkeld in andere wijnen, waaronder Barolo. Dit is bijzonder, aangezien de focus van het wijnhuis oorspronkelijk volledig op Barbaresco lag.

Vandaag de dag wordt het domein geleid door de vierde generatie, Roberto Minuto. Hij werkt samen met zijn vader Luigi en zet de familietraditie met grote toewijding voort.

Het domein beslaat ongeveer 7 tot 8 hectare wijngaarden, gelegen op enkele van de beste cru’s van Barbaresco, zoals Rabajà en Asili, evenals Sorì Paolin in Neive. Deze wijngaarden in Piemonte profiteren van kalkrijke klei- en zandbodems en van een optimale zonligging. De verschillende cru’s zorgen elk voor een unieke expressie van de Nebbiolo-druif.

• Rabajà, krachtig en gestructureerd.
• Asili, elegant en verfijnd.
• Sorì Paolin, zacht en toegankelijk.

Naast Barbaresco DOCG produceert Cascina Luisin ook kleine hoeveelheden Barolo, Dolcetto, Barbera, Langhe Nebbiolo en Roero Arneis. De totale productie bedraagt slechts 30.000 flessen per jaar.

In de wijngaard werkt Cascina Luisin volgens een duurzame en minimaal ingrijpende filosofie. Gras blijft groeien tussen de rijen, behandelingen worden beperkt tot het noodzakelijke en er wordt uitsluitend gebruikgemaakt van koper en zwavel, aangevuld met natuurlijke meststoffen om de bodem gezond te houden.

In de kelder staat traditie centraal. Nebbiolo wordt uitsluitend vergist in betonnen tanks, zonder toevoeging van geselecteerde gisten. De inweking is lang, meestal 30 tot 60 dagen en soms tot 90 dagen, wat zorgt voor extra structuur en diepgang in de wijn. Na de fermentatie rijpen de wijnen meerdere jaren in grote Slavonische eikenhouten vaten, vaak afkomstig van de Oostenrijkse kuiper Stockinger. Moderne technieken, zoals rotofermentoren, worden uitsluitend gebruikt voor Dolcetto en Barbera.

Sinds het einde van de jaren ’90 werkt het wijnhuis nog natuurlijker. Klaren en filtreren worden niet toegepast en zwavel wordt slechts in minimale hoeveelheden gebruikt. De wijnen worden ongefilterd gebotteld wanneer ze er klaar voor zijn. Elke fles van Cascina Luisin weerspiegelt zo op pure wijze het terroir van Barbaresco en het geduldige vakmanschap van de familie Minuto.

In de heuvels ten oosten van Verona, in de Marcellise-vallei, ligt Corte Scaletta. Een klein familiebedrijf van de familie Cavedini, met diepe wortels in de wijnbouw. De familie verbouwt hier al generaties lang druiven, maar verkocht deze jarenlang aan andere wijnproducenten. In 2011 besloten ze het roer om te gooien: voortaan wilden ze zelf wijn maken van hun eigen druiven. De oude wijnkelder van de grootouders werd in ere hersteld en Corte Scaletta was geboren.

Een belangrijke rol binnen het familiebedrijf is weggelegd voor Riccardo Cavedini. Zijn kennis en ervaring in de wijngaard en kelder gaf hij door aan zijn dochter Giulia, die door haar vader werd opgeleid in het vak. Inmiddels zet zij die familietraditie voort en is ook haar broer Michele betrokken bij Corte Scaletta. Daarmee is het wijnhuis echt een familieverhaal, waarin kennis en ervaring van generatie op generatie worden doorgegeven.

De wijngaarden van de familie liggen verspreid over twee gebieden: Marcellise en Tenuta Musella, beide op slechts enkele kilometers van Verona. De heuvels en bergen rondom de wijngaarden zorgen voor een beschut klimaat, maar juist onder de grond ontstaan interessante verschillen. Rond Musella bestaat de bodem voornamelijk uit klei, terwijl in Marcellise juist kalkrijke mergel te vinden is. De verschillende eigenschappen van deze wijngaarden vullen elkaar volgens de familie perfect aan. Daarom worden de druiven van de verschillende percelen bewust samengebracht om wijnen te maken die het karakter van het gebied zo compleet mogelijk laten zien.

In de wijngaarden staan vooral de druiven die onlosmakelijk verbonden zijn met Valpolicella: Corvina, Corvinone en Rondinella. De wijnstokken hebben inmiddels een gemiddelde leeftijd van ongeveer 25 tot 28 jaar en alles wordt met de hand geoogst. Corte Scaletta zoekt daarbij voortdurend naar de juiste balans tussen de kennis van eerdere generaties en moderne inzichten. Daarbij werken ze duurzaam en met relatief lage opbrengsten, waarbij de kwaliteit van de druiven altijd centraal staat.

Ook nadat de druiven zijn geplukt, blijft alles in eigen handen. Alleen druiven uit de eigen wijngaarden worden in de eigen kelder verwerkt. Daar kiest de familie voor een zorgvuldige manier van wijnmaken waarbij traditie en zo min mogelijk ingrijpen vooropstaan. Niet om ieder jaar exact dezelfde wijn te maken, maar juist om de druiven en het karakter van Valpolicella zoveel mogelijk voor zichzelf te laten spreken.

Wat Corte Scaletta bijzonder maakt, is dat de familie het hele proces zelf in handen heeft. Van de verzorging van de wijngaarden en de handmatige oogst tot het maken en rijpen van de wijn in hun eigen kelder. Wat generaties geleden begon met het verbouwen van druiven, groeide in 2011 uit tot een eigen wijnhuis. Vandaag de dag zetten Riccardo, Giulia en Michele die familietraditie samen voort, met wijnen waarin hun familiegeschiedenis en het karakter van Valpolicella samenkomen.

Wat begon als één hectare grond in Serralunga d’Alba in het hart van Piemonte, geërfd door de grootvader van Stefano Porro in 1966, groeide uit tot een persoonlijk levenswerk. Toen Stefano 21 jaar was en nog werkzaam als elektricien, stond hij voor een bepalende keuze: verkopen of zelf de wijngaard voortzetten. Hij koos voor het laatste.

Na jaren ervaring te hebben opgedaan bij een andere wijnproducent in Piemonte, keerde Stefano terug naar zijn roots. Sinds 2019 maakt hij op dezelfde grond als zijn grootvader zijn eigen wijnen, precies waar het verhaal van zijn familie jaren geleden begon.

In de wijngaard werkt Stefano volledig met de hand en met minimale interventie. Zijn werkwijze is gericht op het produceren van natuurlijke en ambachtelijke wijn, met respect voor terroir en traditie. Waarbij hij onder andere gebruik van organische meststoffen om de bodem gezond te houden.

Tijdens de oogst selecteert hij persoonlijk de druiven, nadat er in augustus al een strenge voorselectie heeft plaatsgevonden waarbij tot wel 40% van het fruit wordt verwijderd. Alleen de beste druiven worden gebruikt voor zijn wijnen.

Ook in de kelder blijft Stefano trouw aan zijn filosofie: geen toegevoegde gisten, een zachte handmatige persing en alle tijd voor de wijn om zich op natuurlijke wijze te ontwikkelen. Dit resulteert in pure, karaktervolle wijnen zoals zijn Barolo DOCG, Langhe Nebbiolo DOC, Barbera d’Alba Superiore DOC en Dolcetto d’Alba DOC.

Stefano gaat tot in het kleinste detail voor kwaliteit. Daarom is er gekozen voor Barolo-kurken, gemaakt uit één stuk natuurlijke kurk. Deze kurken zorgen voor een perfecte afsluiting, behouden de delicate aroma’s en tannines van de Nebbiolo en ondersteunen de lange rijping van zijn Barolo en andere wijnen.

Met een jaarlijkse productie van slechts 7000 flessen, waaronder zijn zeer gelimiteerde Barolo van circa 700 flessen, blijft zijn werk kleinschalig en persoonlijk. Geen massaproductie, maar puur vakmanschap. Elke fles is genummerd, een tastbaar bewijs van de aandacht, zorg en toewijding die in elke wijn zit.